Taboe jongens-prostitutie belicht op televisie in dramaserie ‘Centraal’

Begin november startte op NPO 3 de nieuwe dramaserie ‘Centraal’, initiatief van NTR, BNNVARA, VPRO, NPO-fonds, Nederlands Filmfonds en CoBO. Duizenden mensen van alle leeftijden en nationaliteiten kruisen elkaar dagelijks op het station. In deze serie wordt in elke aflevering een verhaal belicht van één verschillende reiziger. Het vierde deel Khata gaat over de jonge Kamal die samen met zijn broer Hatim werkt als jongensprostitué op en rond Rotterdam Centraal. De Gaykrant sprak met regisseur Aiman Hassani (31): “Heel erg en ongemakkelijk dat jongensprostitutie bestaat.”

Tekst: Paul Hofman

Aiman startte samen met The WE Festival het eerste internationale filmfestival in Nederland met een focus op diversiteit. In de afgelopen jaren maakte hij naast documentaires ook diverse films. Diversiteit is voor hem een roze draad: hij geeft over dit onderwerp ook workshops en talks.

Aiman Hassani

Oppikken

Drie jaar geleden las hij een artikel over jongensprostitutie. Aiman keek op toen hij zag dat het een groot en complex probleem is. “Zelf heb ik twaalf jaar geleden aan een reportage gewerkt over loverboys, maar over deze problematiek had ik nog nooit iets gehoord.” Later kwam hij erachter dat de geïnterviewde Danielle van Went werkt voor het Expertisecentrum (Jeugd)prostitutie. Al snel na een ontmoeting met haar gaf Aiman zijn producent te kennen dat hij iets met dit onderwerp wilde doen. Maar hoe? “Een documentaire was een natuurlijke keuze, maar jongeren zullen nooit open en bloot voor de camera gaan vertellen over hun ervaringen. Uiteindelijk zagen we de oproep van de serie Centraal, waarin de producenten zochten naar hedendaagse originele verhalen startend en eindigend op Rotterdam Centraal.” Het bleek een schot in de roos te zijn. “Het is bekend dat deze jongeren publieke plaatsen als centraal stations gebruiken als hun werkplek. Voor hun klanten is dit ook prettig, want zij kunnen op deze manier anoniem iemand oppikken.”

Veldwerk

Een factor die hem in de kaart speelde, was dat er voor de indiening van hun plan in 2018 weinig media-aandacht voor dit probleem bestond. “Via het Expertisecentrum kreeg ik geanonimiseerde casussen te lezen. Eén daarvan sprong mij direct in het oog. Het verhaal ging over twee broers die verzeild waren geraakt in deze prostitutiewereld. Eerst de oudste broer, die uiteindelijk ook zijn jongste broertje meetrok.” Het raakte hem diep, zegt Aiman zachtjes. “Ik kon mij niet voorstellen hoe het zou zijn je eigen broertje zoiets aan te doen. Al helemaal niet als ik kijk naar de relatie met mijn eigen broertje. Hij is echt mijn hart en ook al is hij momenteel 29 jaar, bescherm ik hem nog steeds en probeer ik hem te behoeden voor het kwaad in de wereld.” Toen het hem lukte dat oordeel los te laten en nieuwsgierig kon zijn, kon hij met open vizier kijken en alle impulsen en informatie over jongensprostitutie opnemen. “Zo ontstond een goede basis voor het verhaal van de film.”

Hoe ben je te werk gegaan?

“Samen met Expertisecentrum Lumens heb ik samen en los van hen, alles wat ik maar kon vinden over dit thema opgezocht. Tijdens het maken van de film ben ik de informatie ook blijven volgen. Nu nog steeds overigens.” Momenteel komen belangrijke initiatieven op zoals de Jongensook campagne (www.jongensook.nl), benadrukt Aiman. “Naar schatting zijn er duizenden jongens in Nederland betrokken bij dit probleem. Specifiek is dit lastig te duiden, omdat de vraag van prostitutie bij jongens blijkbaar minder duidelijk te beantwoorden is dan bij meisjes. Je kunt er alleen achter komen door veldwerk te doen.”

Khata vertaald uit het Arabisch betekent

een ‘vergeefbare fout’

Taboe

De jongens lopen veel risico’s, zegt Aiman. “Ze kunnen ziektes oplopen, zijn vaak getraumatiseerd en worden aangemoedigd drugs te gebruiken dat weer kan leiden tot verslaving. En dan hebben we het nog niet eens over de gevolgen wanneer ze niet blijven presteren of buiten de door de pooier gebaande paden bewegen. Vanwege de taboes rondom mannelijke sekswerkers zijn ze extra kwetsbaar om slachtoffer te worden. Denk bijvoorbeeld aan chantage.” Wat de jongens doen is een Khata, wat vertaald uit het Arabisch een vergeefbare fout betekent. Wat de mening van de samenleving is? Hij denkt even na: “Dat is een goede vraag. Ik ben zelf heel benieuwd wat deze film gaat doen en wat de reacties zullen zijn. De maatschappij heeft geen idee van dit fenomeen. Het algemene beeld is dat alleen meiden slachtoffer worden van prostitutie.” Het taboe rondom slachtofferschap bij jongens moet echt doorbroken worden, zegt Aiman.

“De jongens doen gewoon wat ze moeten doen. Ik denk niet dat er veel ruimte is voor hen om überhaupt hierover een mening te hebben, als je het noodgedwongen doet. Deze jongens zoeken over het algemeen ook moeilijk hulp.” Verzucht: “Het zou mooi zijn als zij zichzelf herkennen in de aflevering en besluiten hulp te zoeken. Of dat een bekende van hen aan de bel trekt. Veel jongens zien zichzelf niet als slachtoffer. Maar hoe kun je dit trouwens als je nooit is aangeleerd dat jongens ook slachtoffer kunnen zijn?” Relativerend merkt Aiman nog op dat ‘veel jongens die tegen betaling of voor een wederdienst seks hebben, zichzelf niet als prostitué zien.’

Zwaarte

Voor hen is het ‘enkel’ een manier om aan geld te komen of om te overleven. “De verhalen die ik hoorde en las, raakten me diep. Het ene verhaal was nog heftiger dan het andere. Doordat ik zo meeleefde was het lastig een karakter te creëren die actief iets aan zijn situatie kon doen. Op een zeker moment besloot ik een stapje terug te doen zodat ik wat meer kon observeren. Toen gebeurde er iets interessants: voor de jongens waar ik eerst medelijden mee had, kreeg ik juist heel veel respect en bewondering. Zoveel zwaarte op de schouders van een jong mens. Ook om te beseffen dat dit gewoon in ons land en in onze buurten gebeurt. Echt, ik kan er met mijn hoofd niet bij. Ik denk dat onvoorwaardelijke liefde, de nodige basis is voor ieder mens. Zeker als je jong bent en nog niet helemaal weet wie je bent en super vormbaar bent, is het belangrijk dat je gesteund en gesterkt wordt om te durven voelen wie je bent.”

Uitzending aflevering Khata: vrijdag 22 november 2019 om 21.30 uur op NPO 3.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.